Czy możesz sobie wyobrazić, że dom, w którym mieszkasz, nie jest tylko biernym odbiorcą energii elektrycznej dostarczanej przez wybranego dostawcę? Przecież wystarczą tylko stosunkowo niewielkie zmiany, aby stał się także producentem energii, za którą nie będziesz musiał płacić.
Staniesz się więc nie tylko konsumentem, ale i prosumentem, dlatego warto bliżej poznać to pojęcie i wszystko, co się z nim wiąże. Związane jest to przede wszystkim z instalacją fotowoltaiczną, jaką możesz zamontować na dachu w celu produkcji energii ze Słońca.
Kim jest prosument – definicja pojęcia
Zaczniemy od samej nazwy, będącej neologizmem, połączeniem dwóch innych nazw, producenta i konsumenta. Na rynku energii oznacza to osobę fizyczną, firmę lub inną instytucję, która z jednej strony produkuje prąd na własne potrzeby (z odnawialnych źródeł energii), a z drugiej oddaje jego nadwyżki do sieci energetycznej lub magazynuje.
Jak widzisz, definicja prosumenta nie jest skomplikowana, lecz warto poznać jeszcze inne, niemniej ważne kwestie związane z tym coraz popularniejszym pojęciem.
Jakie rodzaje prosumentów rozróżniamy w naszym kraju?
W naszym kraju rozróżniamy trzy podstawowe rodzaje prosumentów produkujących energię, a różnicujemy ich przede wszystkim w zależności od umiejscowienia fotowoltaiki i sposobu zarządzania nią:
I. Prosument indywidualny
Indywidualny prosument energii odnawialnej to właściciel domu jednorodzinnego, na którego dachu zamontowane są panele fotowoltaiczne wraz z niezbędnym osprzętem, falownikiem i magazynem energii.
Moc mikroinstalacji, jaką użytkuje, nie może przekroczyć 50 kW. Część zużywa na własne potrzeby w gospodarstwie domowym, a nadmierną ilość odsprzedaje w systemie rozliczeń net-billing, po określonej cenie rynkowej.
II. Prosument zbiorowy
Czyli grupa mieszkańców budynku wielolokalowego, bloku czy kamienicy, wspólnie produkujących prąd z pomocą instalacji OZE. W takim przypadku instalacja zasila jednocześnie części wspólne budynku, jak i poszczególne, indywidualne mieszkania, np. we wspólnocie mieszkaniowej.
Wyprodukowana energia fotowoltaiczna jest równo dzielona pomiędzy odbiorców, zgodnie z warunkami określonymi wcześniej w umowie, tak samo zyski uzyskane z odsprzedaży nadwyżek energii.
III. Prosument wirtualny
Przez to pojęcie rozumiemy odbiorcę, który produkuje energię na własne potrzeby nie w miejscu jej zużycia, ale w innej lokalizacji, np. na farmie słonecznej. Zwalnia to z konieczności zakupu i montażu na dachu lub gruncie paneli słonecznych, korzysta ze swojej części większej instalacji.
Ilość zużytej własnej energii rozlicza w swoim rachunku za prąd, a nadmiar tak samo odsprzedaje, korzystając w danym momencie z najlepszych cen energii na rynku.
Sprawdź nasze instalacje fotowoltaiczne dla domów
Jakie są korzyści z bycia prosumentem energii odnawialnej?
Odpowiedź na pytanie, czy warto zostać prosumentem, jest prosta, jak najbardziej tak. W obecnych czasach to nie tylko moda, lecz konieczność niosąca ze sobą jednocześnie liczne korzyści. Są to konkretne, sprawdzone metody zwiększenia niezależności energetycznej i efektywniejszego zarządzania domowym budżetem.
I. Realne oszczędności finansowe
Wynikające między innymi ze zwiększenia autokonsumpcji wyprodukowanej energii w domu czy firmie, wykorzystywania w pierwszej kolejności energii elektrycznej na własne potrzeby, a dopiero potem odsprzedaż nadwyżek do sieci.
Zmniejszenie poboru prądu z sieci energetycznej na rzecz tego, wyprodukowanego z energii słonecznej pozwala odczuwalnie obniżyć rachunki za prąd, dając wymierne oszczędności finansowe.
II. Niezależność od rynkowych wahań cen energii
Powinieneś również wiedzieć, że prosument to osoba, która nie tylko płaci niższe rachunki za prąd. Nie zaprzeczysz, że ceny cen energii w naszym kraju stale podlegają wahaniom i to niekiedy bardzo gwałtownym w krótkim czasie.
Posiadanie własnej instalacji produkującej energię z OZE sprawi, że staniesz się na nie odporny, uzyskasz pewną niezależność, wiedząc, że zawsze masz źródło zasilania swojego domu.
III. Rozliczanie w korzystnym systemie net-billing
Wszyscy nowi prosumenci rozliczają się według systemu net-billing, wartościowo, czyli w złotówkach. Wytworzona i zużyta w domu energia elektryczna zmniejsza wysokość Twoich rachunków, a odsprzedawane nadwyżki trafiają na tzw. wirtualny depozyt.
W okresie, gdy potrzebujesz więcej prądu, to możesz go pobrać z sieci, płacąc za niego środkami z depozytu. Zaletą jest możliwość odzyskania niewykorzystanych środków, jeśli na depozycie zgromadzisz więcej pieniędzy, niż wydasz na zakup prądu w ciągu ostatnich 12 miesięcy.
Z takiego rozwiązania mogą skorzystać wyłącznie prosumenci, którzy zdecydowali się korzystać z energii OZE po 1 kwietnia 2022 roku, jeśli wcześniej, to nadal obowiązuje ich system net-metering, czyli tzw. system opustów.
IV. Wzrost wartości nieruchomości
Jeśli wyposażysz swój dom lub siedzibę firmy w nowoczesną, wydajną instalację fotowoltaiczną wraz z pojemnym magazynem energii, to znacznie wzrasta jej wartość na wtórnym runku nieruchomości.
Niebagatelny wpływ na to ma również status prosumenta, dający możliwość zakupu energii elektrycznej po naprawdę atrakcyjnych, konkurencyjnych cenach, co na pewno będzie ważne dla nowego nabywcy nieruchomości.
V. Aktywna ochrona środowiska naturalnego
Każda ilość energii, jaką wyprodukuje Twoja instalacja, oznacza mniej węgla spalonego w tradycyjnej elektrowni. Prosumenci przyczyniają się więc aktywnie do ochrony środowiska naturalnego, a instalacja PV nie produkuje szkodliwych odpadów i nie zwiększa śladu węglowego.
Które instalacje OZE są najczęściej wybierane przez prosumentów?
Najwięcej prosumentów w naszym kraju decyduje się na montaż instalacji fotowoltaicznych, stanowiących ponad 90 procent montowanych w Polsce każdego roku. Rzeczywiście, trudno nawet jest sobie wyobrazić postawienie przy domu prywatnej elektrowni wiatrowej mającej taką wydajność jak zamontowane panele słoneczne.
Bardzo często łączy się fotowoltaikę z ekologicznymi systemami ogrzewania domu i nikogo już nie dziwi pompa ciepła zasilana energią z promieniowania słonecznego.
Czy prosumenci odgrywają znaczącą rolę w transformacji energetycznej?
Wielu właścicieli instalacji słonecznych, i pewnie również ty, zadaje sobie pytanie, jakie znaczenie mają te moje panele w większej skali kraju? To bardzo istotne pytanie, na które warto odpowiedzieć i rozwiać pewne wątpliwości.
System energetyczny w naszym kraju ulega obecnie decentralizacji, a prosumenci wytwarzają energię elektryczną praktycznie w miejscu jej zużycia. Odczuwalnie redukuje to straty powstałe przy przesłaniu prądu przez sieć, odciążając przeciążone linie energetyczne.
Wzrasta także świadomość konsumencka prosumentów, którzy chcą brać aktywny udział w budowie kultury energetycznej. Rozumieją, przed jakimi wyzwaniami staje energetyka w Polsce i dlaczego aż tak ważne jest dla nich zachowanie efektywności energetycznej.
Czują się więc współodpowiedzialni za zasoby i za ich właściwy podział. Przykładowo włączają pralkę czy ładują samochód elektryczny tylko w okresie największej produkcji prądu przez swoją instalację, przyczyniając się jednocześnie do zachowania stabilności krajowego systemu energetycznego.
