Rosnące ceny energii, prądu elektrycznego i gazu, zmuszają do szukania alternatywnych, energooszczędnych metod ogrzewania domu, źródła ciepła pozwalającego zredukować wysokość płaconych rachunków za sezon grzewczy.
Jeszcze do niedawna popularne było ogrzewanie gazowe, ze względu na stosunkowo niskie ceny tego paliwa, obecnie coraz więcej osób skłania się do ogrzewania pompą ciepła, warto więc przedstawić szerzej i porównać oba systemy grzewcze.
Czym jest kocioł gazowy centralnego ogrzewania?
Gazowy kocioł nadal jest najczęściej używany do ogrzewania, zwłaszcza domów jednorodzinnych. Obecnie produkowane i używane modele kotłów to nowoczesne konstrukcje spalające gaz ziemny lub płynny w komorze paleniskowej i podgrzewające w ten sposób wodę w instalacji grzewczej, a ciepło jest do niej przekazywane przez wymiennik.
Możemy rozróżnić kilka podstawowych typów kotłów spalających gaz w celu uzyskania ciepła do ogrzewania:
- kotły gazowe jednofunkcyjne, używane tylko od ogrzania wody w instalacji grzewczej;
- kotły gazowe dwufunkcyjne, służące również do podgrzewania ciepłej wody użytkowej (CWU) metodą przepływową, po odkręceniu kranu;
- kotły gazowe kondensacyjne, wydajne i energooszczędne, umożliwiające odzyskiwanie energii cieplnej ze spalin.
W jaki sposób działa ogrzewanie gazowe?
Proces ogrzewania gazem nie jest skomplikowany, polega na wspomnianym spalaniu gazu, ziemnego albo płynnego w kotle gazowym. W wyniku tego energia chemiczna zmienia się w energię cieplną, która podgrzewa wodę krążącą w tradycyjnych grzejnikach lub ogrzewaniu podłogowym.
Cały wydajny gazowy system grzewczy składa się z następujących elementów:
- źródła gazu ziemnego z przyłącza na posesji, albo płynnego LPG, przechowywanego w dobrze zabezpieczonym zbiorniku;
- kotła gazowego, a spośród przestawionych typów najlepiej wybrać kocioł kondensacyjny generujący dodatkowe ciepło do podgrzewania wody;
- wymiennika ciepła, przekazującego je do wody grzewczej;
- pompy obiegowej, której zadaniem jest tłoczenie wody do kaloryferów lub przewodów ogrzewania podłogowego;
- systemu sterowania, czujników i termostatów służących do regulowania pracy kotła i utrzymywania ustawionej temperatury grzania.
Które zalety i wady systemu grzewczego na gaz należy poznać?
Odpowiadając na pytanie, kocioł na gaz czy pompa ciepła, warto najpierw poznać najważniejsze zalety i wady ogrzewania domu tym paliwem kopalnym, wskazywane przez ekspertów i użytkowników takich kotłów.
Zalety kotłów gazowych:
- wygoda użycia, nowoczesne modele są bezobsługowe, wystarczy tylko pamiętać o regularnych przeglądach technicznych;
- łatwość utrzymania w czystości, ogrzewanie za pomocą gazu nie generuje takich zanieczyszczeń jak sadza i popiół związanych ze spalaniem węgla czy pelletu;
- wysoka sprawność, efektywność energetyczna, co przekłada się na mniejsze zużycie gazu, zwłaszcza w modelach kondensacyjnych i budynkach o słabszej izolacji termicznej;
- oszczędność miejsca, niewielkie rozmiary kotłów pozwalają na montaż w kuchni czy w łazience, lecz należy zadbać o dobrą wentylację tych pomieszczeń;
- uniwersalne zastosowanie, także do podgrzewania ciepłej wody użytkowej.
Wady kotłów gazowych:
- wysokie koszty zakupu i instalacji nowoczesnego kotła gazowego, obejmujące także podłączenie go do sieci gazowniczej;
- konieczność zakupu i zamontowania na posesji zbiornika na LPG, w sytuacji, gdy nie jest dostępne przyłącze gazowe;
- wysokie koszty ogrzewania, wynikające przede wszystkim ze stale rosnących cen gazu i wyższych kosztów eksploatacji, zwłaszcza w porównaniu z pompami ciepła;
- konieczność monitorowania kotła pod kątem możliwości wydostawania się gazu;
- stopniowe wprowadzanie zakazu używania pieców gazowych na terenie całej Unii Europejskiej;
- brak możliwości skorzystania z dofinansowania;
Co to jest pompa ciepła i jakie są jej rodzaje?
Przejdziemy teraz do bardziej ekologicznej metody ogrzewania, z wykorzystaniem energii odnawialnej i w najmniejszym nawet stopniu niezanieczyszczającej środowiska naturalnego. Mówimy tu oczywiście o pompie ciepła pobierającej energię cieplną z otoczenia i rozróżniamy trzy jej podstawowe rodzaje:
- gruntowe pompy ciepła, czerpiące ciepło z ziemi poprzez system kolektorów pionowych lub poziomych;
- wodne pompy ciepła, pobierające energię cieplną bezpośrednio z wód gruntowych lub powierzchniowych;
- powietrzne pompy ciepła dla których głównym źródłem ciepła jest powietrze atmosferyczne na zewnątrz budynku.
Pompy ciepła można także podzielić w zależności od rodzaju ich konstrukcji i w takim przypadku rozróżniamy:
- pompy typu split, składające się z dwóch oddzielnych jednostek, zewnętrznej i wewnętrznej połączonych ze sobą rurami i przewodami;
- pompy typu monoblok, w których wszystkie podzespoły są zamknięte w jednej jednostce zewnętrznej, a do budynku prowadzą tylko przewodu łączące ją z instalacją grzewczą.
Warto także pokazać różnice w pracy pomiędzy pompą ciepła a kotłem gazowym. Zasada działania pompy polega na pobraniu ciepła z różnego źródła ciepła przez czynnik, który krąży w parowniku. Jest następnie sprężany i podgrzewany, a przepływając przez skraplacz oddaje ciepło do grzejników lub ogrzewania podłogowego.
Jakie zalety i wady pomp ciepła mogą wpłynąć na decyzję o ich instalacji?
Pompy ciepła to nowoczesne urządzenia także mające swoje zalety i wady mogące w istotny sposób wpływać na proces decyzyjny o ich zakupie i montażu w swoim domu. Warto przedstawić je w porównaniu z kotłami gazowymi, co pozwoli dokonać przemyślanego wyboru.
Zalety pomp ciepła:
- ekologia, korzystanie z odnawialnych źródeł energii (OZE) co pozwala lepiej chronić środowisko naturalne poprzez brak emisji gazów cieplarnianych, dwutlenku węgla i innych szkodliwych substancji;
- niskie koszty eksploatacji, wynikające między innymi z wysokiej sprawności (COP) pompy, produkującej więcej energii cieplnej niż zużywa w tym samym czasie energii elektrycznej;
- wielofunkcyjność, a pompa może nie tylko ogrzewać dom zimą, zapewnia również chłodzenie latem;
- wysoka efektywność energetyczna, co sprawia, że są jednym z najbardziej energooszczędnych systemów grzewczych, zapewniającym obniżenie rachunków za ogrzewanie;
- bezpieczeństwo użytkowania, w przeciwieństwie do kotłów na gaz nie ma tu żadnego ryzyka pożaru czy zaczadzenia;
- bezobsługowa praca i intuicyjne sterowanie urządzeniem;
- możliwość skorzystania z dofinansowania tj. Czyste powietrze lub Moje ciepło.
Wady pomp ciepła:
- wysokie koszty inwestycji, lecz w rezultacie dającej długoterminowe oszczędności;
- osiąganie wysokiej efektywności grzewczej w budynkach o dobrej izolacji termicznej;
- spadek efektywności pracy przy niskich temperaturach;
- najlepsza współpraca z ogrzewaniem podłogowym;
- konieczność podłączenia do prądu, lecz pompa może być zasilana przez instalację fotowoltaiczną, co redukuje koszty jej użytkowania.
Pompa ciepła czy gaz – a może system hybrydowy?
Jak widać, oba rozwiązania mają swoje bezdyskusyjne zalety i wady oraz zwolenników i przeciwników. Idąc z duchem czasu rekomendujemy ekologiczne pompy ciepła, chociaż warto też rozważyć obie opcje połączone w jedno sprawne urządzenie, kocioł gazowy i pompę ciepła.
Mamy tu na myśli hybrydową pompę ciepła i gazowy kocioł kondensacyjny pracujące razem jako jeden wydajny system grzewczy. Elektroniczne sterowanie połączone z czujnikami wybiera automatycznie, jakie źródło ciepła jest w danym momencie bardziej opłacalne i np. przy dużych mrozach kocioł gazowy przejmuje funkcję ogrzewania od pompy.
Takie rozwiązanie zapewnia komfort cieplny nawet przy bardzo niskich temperaturach, działając efektywniej niż np. ogrzewanie elektryczne wspomagające pompę ciepła. Doskonale nadaje się nie tylko jako źródła ciepła w nowych budynkach, sprawdzi się też w tzw. starym budownictwie, przy źle ocieplonych ścianach i tradycyjnych grzejnikach ściennych.
